Website Builder

Sint-Pieterskerk

Romaanse kerk uit de 11de eeuw, gerestaureerd in 1951

De Sint-Pieterskerk ligt op een uithoek van de gemeente wat typisch is voor kerken gebouwd in de Frankische tijd.
Ze werd gebouwd op de zuidelijke helling van de Voervallei, enigszins afgezonderd van de oorspronkelijke dorpsbewoning maar wel in de omgeving van een der oudste landbouwbedrijven in Bertem.
Langs de zijde van de toren kan je de kerk bereiken via de smalle Kerkweg die tussen twee grote pachthoven loopt.
In 1949 scheef men:"Het kerkhof is langs drie zijden omringd met weiden en velden van de beide pachthoven."

Bertem was een Carolingisch domein, toebehorend aan de St.-Pietersabdij van Corbie bij Amiens (Frankrijk). Een lid van het Carolingische hof, eigenaar van het domein, werd monnik en abt bij de Benedictijnen van Corbie. De kerk die ze liet bouwen dateert van het einde van 10de of begin van de 11de eeuw. De kerk zou de oudste bewaarde kerk van Brabant zijn. Ze is gebouwd in Maas-Romaanse stijl.

In de 19de eeuw was de Sint-Pieterskerk echter erg verwaarloosd. In 1874 werd besloten ze af te breken. Alphonse Jacobs schreef in dat jaar echter een verhandeling waarin hij de kerk als één van de belangrijkste uit de Belgische geschiedenis beschreef. Dit wekte de interesse van de overheid en deze verhinderde de afbraak, die trouwens ook niet zou doorgegaan zijn wegens geldgebrek.

In 1900 en in 1934-35 werd ze gerestaureerd. Op 1 februari 1937 werd de Sint-Pieterskerk geklasseerd.

Enkele bezienswaardigheden zijn:

  •     Het Vagevuur: In de 19de eeuw werd dit langs de hoofdtoren van de kerk gebouwd. Het Vagevuur is een soort van 'tempeltje' waarin de notabelen van het dorp begraven werden.
  •     De Paradijspoort: Een dertiende-eeuwse, Laat-Romaanse poort. Oorspronkelijk werd ze gebruikt door de heren van Bertem als die het misoffer bijwoonden. Later is ze dichtgemetseld, maar nu geeft ze uit op de in 1935 gebouwde sacristie.
  •     Het orgel: Het werd gebouwd in 1829 door de firma Van Peteghem uit Gent, in 1831 werd het geplaatst.


Bronnen, noten en/of referenties


  •    Het Onze-Lieve-Vrouwebeeldje: Oorspronkelijk stond het in een kapelletje (het Kappelletje aan de Linde), maar toen dat moest verdwijnen door de aanleg van de A3 werd het overgemaakt aan de kerk. Het beeld is een oude Sedes Sapientiae, met een hoogte van 47 centimeter. Tussen 1971 en 1975 werd het gerestaureerd. Toen werd het gedateerd op het einde van de elfde eeuw. In de loop der jaren zijn alle handen en de stoel van O.L. Vrouw verdwenen.
  •     Een zeventiende-eeuwse biechtstoel, een preekstoel en een doopvont uit dezelfde periode en een Gotisch kruisbeeld

   Vannoppen, Henri. De geschiedenis van Bertem, Het Teusserdorp bij de Romaanse kerk. Uitgave Jos Erven, 1980