Een op de drie personen lijdt aan een of andere vorm van slaapstoornissen en dat heeft een negatieve invloed op de gezondheid. Tijdens de slaap reinigt het lichaam zich. Een andere belangrijke functie van de slaap is het organisme herstellen.

Een goede slaap is een garantie voor een goede gezondheid.  

Er zijn veel soorten slapeloosheid zoals slaapapneu waarbij de ademhaling tijdens de slaap herhaaldelijk stopt of ernstig verzwakt is, meestal gedurende minstens 10 seconden per keer. Slaapapneu treedt op wanneer de luchtwegen tijdelijk geblokkeerd zijn of wanneer de hersenen tijdelijk geen signaal sturen. Bij slaapapneu is men op medische hulp aangewezen, hoewel een goede slaaphygiëne een bijdrage aan verbetering kan leveren. Narcolepsie is een slaap-waakstoornis en is gekenmerkt door slaperigheid en onbedwingbare slaapaanvallen overdag terwijl de nachtslaap verstoord is. Narcolepsie is een chronische neurologische aandoening die de regulatie van slaap- en waaktoestand verstoort. Kenmerkend voor narcolepsie is zijn enerzijds slaperigheid door de dag en onbedwingbare slaapaanvallen, zelfs met voldoende nachtrust. De oorzaak is een auto-immuun reactie die het hypocreatine systeem aantast, wat leidt tot een verstoorde slaapcyclus. Verder zijn er nog talrijke andere vormen van slapeloosheid zoals REM-slaapstoornissen, circadiane ritmestoornis, slaapwandelen, hypersomnia, tandenknarsen enz. Slapeloosheid neemt toe met de hoge leeftijd omdat men dan minder slaap nodig heeft, de fysieke activiteiten afnemen en de stofwisseling zich verlaagt.

Moeilijk in- of doorslapen

Laten we het vooral hebben over de slechte slaapkwaliteit waar een derde van de bevolking last van heeft en waar we zelfs iets aan kunnen doen. Periodes van waken en slapen wisselen elkaar af. Niet-medische slaapproblemen worden vooral veroorzaakt door stress, een te hoge werkdruk, wisselende diensten op het werk en door slechte slaaphygiëne. Een slaapkamer moet rust uitstralen en alle storende elementen zoals een TV of andere elektrische toestellen horen er niet huis. Ze verspreiden trillingen die negatief inwerken op het slaapmechanisme. De kamertemperatuur mag niet te hoog zijn en ook de relatieve vochtigheid is belangrijk. Als de lucht te droog is, minder dan 50% relatieve vochtigheid, krijgen we een droge keel en dat is vaak al voldoende om ongewenst wakker te worden. Het ontbreken van een slaapritueel ligt vaak aan de basis van slaapproblemen. Het avondmaal leidt de avond in en men laat de drukte van de dag achter zich. Sommige hebben het daar moeilijk mee. Voor hen kan een avondwandeling, een korte fietstocht of een andere fysieke inspanning voldoende zijn om het hoofd te laten leeglopen. Een ontspannend programma op tv kan een goede voorbereiding zijn op een diepe nachtrust. Een spannend debat of nieuwsberichten kunnen ook een afleidende functie hebben op voorwaarde dat u het debat kunt afsluiten en niet als u met uw huisgenoten het debat voortzet. Een spannende film maakt uw hoofd meestal leeg, behalve als u zodanig in het verhaal meegaat en er opgewonden van geraakt.

Duisternis

Duisternis is een essentiële voorwaarde om gemakkelijk in te slapen. Mensen zonder slaapproblemen kunnen in principe in alle omstandigheden slapen, zeker als daar behoefte aan is. Melatonine is een hormoon dat in de epifyse uit serotonine geproduceerd wordt en het slaap-waakritme reguleert. Een goed verduisterde slaapkamer verhoogt de slaapkwaliteit en als dat niet kan, is het gebruik van een ooglapje, zoals in het vliegtuig wordt gebruikt, aan te bevelen.

Voeding bevordert de slaapkwaliteit

Te laat eten en te grote maaltijden bemoeilijken het inslapen omdat het verteringsproces ingrijpend is en veel energie vergt. Bovendien is de darm verbonden met de hersenen. Het eten van een banaan 60 à 90 minuten voor het slapen gaan, bevordert zowel het inslapen als het doorslapen. Bananen zijn rijk aan natuurlijke suikers en magnesium en beïnvloeden de werking van de hersenen. Magnesium en natuurlijke suikers werken rustgevend. Een lepeltje honing in de mond laten smelten is aan te bevelen om de slaapkwaliteit te verhogen. Honing bevat grote hoeveelheden natuurlijke suikers en magnesium en werkt direct in op het slaapmechanisme. Bevat eveneens kalium dat een gunstige werking heeft op de spieren en krampen voorkomt.

Slaapkruiden

Er zijn een aantal kruiden die een bijdrage leveren aan de slaapkwaliteit zoals lavendel, citroenmelisse, valeriaan, passiebloem en kamille. Geef de voorkeur aan een kruidentinctuur, wat in de volksmond ‘kruidendruppeltjes’ wordt genoemd. Een kruideninfuus of kruidenthee kan men ook gebruiken, het nadeel is echter dat de kans bestaat dat men tijdens de nacht moet opstaan om te plassen.

 

• Lavendel

Lavendel is een aromatisch kruid dat rustgevend werkt door de aanwezigheid van etherische oliën, looistoffen, bitterstoffen, triterpenen, fenolzuren enz. Lavendel heeft een harmoniserende werking, versterkt het zenuwstelsel, heeft een gunstige werking op het verteringsstelsel en verbetert de slaapkwaliteit, zowel op het in- als doorslapen. Helpt bij nerveuze hartkloppingen, onrust, spanningshoofdpijn, stress, pijn en vrouwenklachten. Heeft vooral een positieve invloed op het serotoninegehalte in het brein.

• Citroenmelisse

Citroenmelisse is eveneens een aromatisch kruid met kalmerende eigenschappen, heeft een breed werkingsspectrum en ontspant de spieren, vermindert angst en onrust, helpt bij slaapproblemen, verlaagt een hoge bloeddruk en werkt gunstig in op hormonale problemen bij vrouwen.

• Valeriaan

Valeriaan werkt niet alleen rustgevend, maar neemt ook angst weg, helpt bij rusteloosheid, nerveuze hartkloppingen, ADHD, stress, depressie en is aan te bevelen bij in- en doorslaapproblemen. Wordt niet gebruikt bij jonge kinderen. Gebruik valeriaan vooral door de dag. Omdat valeriaan angsten verdrijft, werkt het in op de nieren en is het niet uit te sluiten dat u ’s nachts wakker wordt om te plassen en dat verstoort de slaap.

• Passiebloem

Heeft een kalmerende werking, verdrijft angst en onrust en bevordert het in- en doorslapen en helpt bij depressie, angst, rusteloosheid, stress, nerveuze hartkloppingen enz. Het is een heel bijzonder kruid dat onze emoties versterkt en is inzetbaar bij talrijke psychische aandoeningen.

• Kamille

Dit erg bekend kruid heeft een breed werkingsspectrum en is bij talrijke aandoeningen inzetbaar. Het is een rustgevend kruid met ontspannende eigenschappen, maar remt vooral ontstekingen af. Werkt goed in op nerveuze verteringsproblemen zoals een spastisch colon, maagzweer, opgezette buik met darmgassen. Verteringsproblemen verstoren vaak het inslapen omdat het verteringsstelsel via het parasympatisch wordt geregeld dat ook in staat voor het slaapmechanisme.

Honing

Laat een lepeltje honing 30 à 60 minuten in uw mond smelten voor het slapengaan. Honing heeft geen ballasstoffen en wordt honderd procent opgenomen, versterkt het zenuwstelsel en heeft een gunstige invloed op het slaapmechanisme. Een lepeltje honing in een glas warme melk is een oude remedie die wel degelijk werkt. Melk drijft vocht af en kan nachtelijk plassen uitlokken.

Bron: Europese Academie voor natuurlijke gezondheidszorg vzw